9 علائم دیسک کمر (درد و گرفتگی کمر، گزگز پا، بی اختیاری ادرار و …)

مهره های کمر (لومبار) با افزایش سن تحرک پذیری و انعطاف خود را از دست می دهند و این مهره ها تحت هر نوع فشار یا کشیدگی جزئی در معرض پارگی یا از هم گسیخته شدن قرار می گیرند. هر موقع ماده ژل مانند داخل دیسک های کمر از دیواره اطراف به بیرون راه پیدا کنند ممکن است عصب های مجاور و بافت نرم را تحت فشار قرار داده یا اصطلاحاً گیرافتادگی عصب اتفاق بیفتد. این وضعیت منجر به بروز عارضه ای تحت عنوان دیسک کمر (یا فتق دیسک) می شود.

در صورتی که از ناحیه ستون فقرات کمر (لومبار) فتق گرفته باشید، علائم عارضه ممکن است بسته به محل بروز فتق، سایز فتق، اینکه ریشه عصب هم آسیب دیده باشد و اینکه کدام ریشه عصب تحت فشار است، از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد. احتمال دارد بیمار به دیسک کمر از ناحیه مهره های لومبار دچار شده باشد اما علائمی از خود نشان ندهد. اگر هم دیسک کمر با علائم همراه باشد به صورت احساس ناراحتی و درد از ناحیه تحتانی کمر، گزگزشدن پا، خارش، یا بی اختیاری در کنترل ادرار و مدفوع بروز می کند.

برای کسب اطلاعات بیشتر درباره ی دیسک کمر و یا برای رزرو نوبت در کلینیک تخصصی درد امید با شماره تلفن 02188801800  تماس حاصل فرمایید.

در ادامه ی مطلب علائم دیسک کمر به طورکامل توضیح داده شده است.

علائم دیسک کمر


دیسک کمر یک مشکل و معضل جدی محسوب می گردد و تشخیص علت اصلی کمردرد بسیار اهمیت دارد. برای مثال باید بدانیم کمردرد در اثر کار طاقت فرسا یا خوابیدن در وضعیت اشتباه بروز کرده است یا اینکه یک آسیب دیدگی جدی است و رفع عارضه نیازمند مداخلات پزشکی است. علائم و نشانه هایی که در زیر به آنها اشاره خواهیم کرد از شایع ترین علائم فتق دیسک یا دیسک کمر هستند و موضوع را باید سریعاً با متخصص یا پزشک در میان بگذارید:

بی حسی یا احساس سوزش یا خارش

درد سیاتیک

معمولاً دیسک کمر با علائم بی شماری ظاهر می شود. برخی دیسک کمرها کاملاً بدون درد هستند، درحالیکه بقیه به شدت عملکرد ناحیه آسیب دیده را دچار مشکل می کنند. گزگزشدن یا احساس خارش (درد اعصاب) از نشانه های متداول دیسک کمر هستند. این علائم ممکن است باهم یا جداجدا بیمار را دچار ناراحتی کنند. فتق دیسک از ناحیه ستون فقرات لومبار معمولاً پاها را درگیر می کند. درد اعصاب زمانی بروز می کند که ناحیه ای از عصب و مسئول انتقال حس تحت فشار قرار گرفته باشد. این نوع درد ممکن است خیلی اختصاصی عمل کند، مثلاً فرض کنید دو بیمار به دیسک کمر مبتلا باشند و یکی از ناحیه نوک انگشتان پا احساس گزگزشدن کند و دیگری از ناحیه ران پا احساس خارش یا سوزش کند.

درد سیاتیک

 اغلب مواقع دیسک کمر احساس دردی را به همراه دارد که گاهاً تمام عصب سیاتیک را دربر می گیرد. و حتماً واقف هستید عصب سیاتیک یک عصب طویل است و از قسمت ستون فقرات تحتانی تا نوک پاها امتداد دارد. این نوع درد به درد سیاتیک شهرت دارد و معمولاً تنها یک سمت بدن بیمار را دچار مشکل می کند. در این مواقع پزشکان جهت تشخیص دقیق عارضه یک سری معاینات را روی توان عضلانی، سرعت عمل و واکنش پذیری ماهیچه ها و حس آنها در دستور کار خود قرار خواهند داد. احتمالاً پزشک از بیمار می خواهد از پشت دراز کشیده و به نوبت یکی از پاهای خود را بالا بیاورد. در بعضی مواقع لازم است بیمار بر روی انگشتان یا پاشنه پا راه برود. پزشک حین انجام این معاینات به بررسی هر نوع درد و ناراحتی از جانب بیمار خواهد پرداخت. هرچند اکثر دردهای سیاتیک ظرف چند هفته خودبه خود خوب می شوند، اما جراحی به آن دسته از بیمارانی توصیه می شود که علائم حالت مزمن و غیرقابل تحمل پیدا می کنند. داروهای ضد التهاب، ضدتشنج، داروهای آرام بخش و شل کننده عضله جهت تسکین درد بیمار کاربرد دارند. علاوه براین، فیزیوتراپی و تزریق داروهای استروئیدی در بسیاری موارد موثر واقع می شود.

ضعف عضلانی 

ضعف عضلانی هر وقت دیسک کمر پیش بیاید به این معناست که عصب سیاتیک به واسطه مایع ژل مانند داخل مهره کمر تحت فشار قرار گرفته است. عصب های ستون فقرات ناقل درد و سایر حس ها هستند و تعدادی از حرکات بدن تحت تاثیر این اعصاب قرار دارند. وقتی این عصب متحمل فشار مستقیم باشد، بیمار دیگر قادر به انجام برخی حرکات نخواهد بود و در نتیجه ضعف عضلانی رخ خواهد داد. احساس ضعف و ناتوانی در عضلات دست و پا یکی از عوارض جدی فتق دیسک تلقی می گردد و گاهاً دیده شده ضعف عضله آنقدر شدت پیدا می کند که آتروفی یا کوچک شدن حجم ماهیچه ها را به همراه دارد. بعضی بیماران تا مدتها از ضعف عضلانی خود بی اطلاع هستند و این در بین بیماران موضوع عجیب و غریبی نیست. معمولاً در این مواقع پزشکان با انجام برخی معاینات قادرند نحوه عملکرد تک تک عضلات را بررسی کنند و ضعف عضلانی را سریع تشخیص دهند. این احتمال هم وجود دارد که ضعف عضلانی بدون بروز علائمی همچون درد، گزگزشدن یا احساس خارش و سوزش ظاهر شود. ضعف عضلانی ناشی از دیسک کمر یک مشکل بسیار جدی محسوب می شود و لازم است همواره تحت نظر یک پزشک مراقبت درمانی مورد ارزیابی قرار گیرد.

پوزیشن یا حرکتی خاص و بروز کمردرد

ستون فقرات طوری طراحی شده است که امکان انجام طیف وسیعی از حرکات را برای انسان فراهم  سازد. اگر بخواهیم ساختار ستون فقرات را تشریح کنیم باید بگوییم هر قسمت از دو مهره مجاور و یک دیسک بین مهره ای مابین دو مهره تشکیل شده است. بررسی های دقیق نشان داده طیف وسیعی از حرکات بدن بواسطه همین دیسک و دو مهره ای که دیسک را در جای خود ثابت نگه می دارند، صورت می گیرد. این بدین معناست انجام هر نوع حرکتی که دیسک آسیب دیده را جابجا کند باعث فشار بیشتر به آن دیسک هم خواهد شد. دیسک کمر نیز به مانند هر بافت آسیب دیده ای می تواند کمردرد یا ناراحتی را به همراه داشته باشد. اما اینطور نیست که بگوییم هر حرکت یا پوزیشنی تاثیر مشابه را خواهد گذاشت. بروز کمردرد تنها با انجام برخی حرکات خاص مرتبط است.

علت شدت یافتن کمردرد موقع خواب 

علت شدت یافتن کمردرد موقع خوابهیچ چیز بدتر از این نیست که شب به رختخواب بروید و از کمردرد نتوانید چشم روی هم بگذارید. آیا این جمله درست است بگوییم بیماری که در طول روز با کمردرد، معلولیت، ضعف عضلانی یا احساس سوزش و خارش دست به گریبان است، مطمئناً در انتهای روز عضلات خسته و ناتوان خواهند شد و فتق دیسک دیگر مشکل ساز نیست و بیمار درد کمتری احساس خواهد کرد؟ جواب خیر است و همیشه اینطور نیست.

درد ناشی از دیسک کمر ممکن است شب هنگام بیشتر هم شود. در توجیه این درد شب هنگام نظریه ای تحت عنوان تئوری کنترل دریچه درد مطرح است، مبنی بر اینکه عصب ها فقط حجم محدودی از اطلاعات را انتقال می دهند. مغز طی روز همه نوع اطلاعات را پردازش می کند بدین معناکه ارسال پیام درد کمتر حساس می شود. اما شب هنگام بدلیل مشغولیت و فعالیت کمتر بدنی مغز اطلاعات چندانی برای پردازش ندارد و به همین دلیل بیمار درد و ناراحتی را بیشتر احساس می کند. نظریه دیگری هم مطرح است مبنی بر اینکه کمردرد شب هنگام شدت پیدا می کند به این دلیل که دیسک دچار فتق شده تمام طول روز تحت فشار، وزن سنگین بدن و فعالیت بدنی بیشتری قرار دارد. دیسک آسیب دیده در اثر فعالیت های تکراری روزانه تحلیل رفته و این تحلیل رفتگی هنگام شب به صورت تشدید درد و ناراحتی خود را نشان می دهد.

گرفتگی عضله کمر

گرفتگی عضله کمراغلب اوقات بیماران مبتلا به دیسک کمر از گرفتگی عضلات کمر هم رنج می کشند. اسپاسم زمانی بروز می کند که ماهیچه های مجاور دیسک بی اختیار منقض گردند و معمولاً احساس درد ملایم تا شدید به بیمار دست می دهد. دربعضی موارد، گرفتگی عضلات کمر نشانه پارگی دیسک فتق گرفته است. درصورتی که درد ناشی از گرفتگی عضلات کمر برای بیمار تحمل ناپذیر شده است یا اگر گرفتگی به کرات تکرار می شود، حتماً باید عکسبرداری های لازم و معاینات مربوطه انجام شود. بیمارانی که به درد ناشی از اسپاسم عضلانی گرفتار هستند حتی از انجام کارهای روزمره خود نیز عاجز هستند و به شدت احساس ناراحتی می کنند. در این مواقع برای تسکین درد و گرفتگی عضلات کمر پزشکان مجبورند برخی داروهای مسکن و شل کننده عضله را به بیماران تجویز کنند.

احتمال دارد داروهای شل کننده عضلات مستقیماً به بدن بیمار تزریق شوند و لازم است بیماران به عوارض جانبی احتمالی مانند سرگیجه و خواب آلودگی واقف باشند. فیزیوتراپی در تقویت عضلات موثر است و در رفع اسپاسم و گرفتگی عضله کمک کننده است. چنانچه علائم بیمار بعد از گذشت شش هفته درمان سنتی بهبود نیابد، معمولاً پزشکان فیزیوتراپی را توصیه می کنند.

فوت دراپ یا افتادگی پا

گاهی اوقات بیماران قادر به حرکت دادن انگشتان یا پنجه پا نیستند و این مشکل را اصطلاحاً فوت دراپ یا افتادگی پا می نامند. این مشکل با علائم نورولوژیکی ناشی از فتق دیسک یا دیسک کمر در ارتباط است. مشخصه اصلی این عارضه ضعف عضلانی یا فلج است و همانطوریکه گفته شد بیمار قادر به بلند کردن انگشتان و پنجه پای خود نیست. حتی در بعضی مواقع دیده شده بیماران به علت ضعف شدید عضلانی مجبورند حین راه رفتن پای خود را روی زمین بکشند.

بی اختیاری در کنترل مدفوع 

بی اختیاری در کنترل مدفوع

بی اختیاری در کنترل مدفوع یک مشکل حاد است و با پیشرفت دیسک کمر بیمار را رنجور می سازد. بی اختیاری در کنترل مدفوع حکایت از عارضه ای جدی موسوم به سندرم دم اسبی دارد. این عارضه سبب فشردگی ریشه های عصب طناب نخاعی می شود که شباهت زیادی به دم اسب دارند. آن دسته از بیمارانی که به دیسک کمر و بی اختیاری مدفوع دچار هستند بهتر است این مشکل را به عنوان یک مورد اورژانسی در نظر بگیرند؛ در این موارد احتمالاً برای پیشگیری از فلج یا ضعف دائمی لازم است جراحی اورژانسی در دستور کار قرار گیرد. بیمارانی که از بی اختیاری در کنترل مدفوع رنج می برند ممکن است همزمان دچار عوارض دیگر دیسک کمر همچون بی اختیاری در کنترل ادرار نیز شوند. تحت این شرایط بیماران معمولاً علیرغم پر بودن مثانه قادر به تخلیه کامل ادرار خود نیستند. درمان بموقع و زودهنگام فتق دیسک در کاهش پیشرفت مشکلات مثانه و روده بسیار تاثیرگذار است.

تشدید درد بعد از عطسه یا سرفه

تشدید درد با عطسه 

بررسی ها نشان داده اکثر بیمارانی که به دیسک کمر دچار هستند به محض عطسه یا سرفه کردن از بدترشدن درد خود شکایت دارند. عطسه و سرفه نیز در تحریک عصب بی تاثیر نیستند و افزایش درد و ناراحتی را به دنبال دارند. برای رفع این مشکل لازم است بیماران به حفظ سلامت خود بیشتر توجه کنند و برای پیشگیری از عطسه و سرفه اقدامات ضروری را اتخاذ کنند. برای مثال اگر از ناحیه دستگاه تنفسی دچار عفونت شده اید و دائم سرفه می کنید بهتر است داروهای ضداحتقان مانند آنتی هیستامین دی کونژستانت مصرف کنید. مشکل عطسه کردن زیاد در اثر حساسیت های فصلی نیز با اسپری یا قطره بینی قابل درمان است. اگر بیمار متوجه دردی ناگهانی و مزمن شده است و این درد بعد از عطسه و سرفه تسکین نمی یابد، توصیه می شود بیمار را در مراکز مراقبت اورژانسی بستری کنید تا معاینات ضروری انجام گیرد یا اینکه بلافاصله به پزشک مراجعه کنید. احساس ناراحتی و دردی که حالت مزمن پیدا کرده است ممکن است حکایت از پارگی دیسک یا آسیب دیدگی های دیگری داشته باشد و لازم است در اسرع وقت به آنها رسیدگی کرد.

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست
Call Now Buttonتماس